19-10-10

Boek: J M Coetzee, wachten op de barbaren

barbaren.jpgTientallen jaren al bestuurt de beschaafde, oude magistraat naar ieders tevredenheid het dorpje aan de grens. Zorgeloos leeft hij van de ene dag in de andere, genietend van zijn hobby's en zijn flirts. Wanneer een afgezant van de regering het decreet uitvaardigt dat de barbaren in het grensgebied moeten worden vervolgd, kan de oude man niet veel begrip opbrengen voor het standpunt van zijn meerderen. Hij heeft meer sympathie voor die zogenaamde barbaren, een nomadenvolk dat niemand kwaad doet.

Aanvankelijk probeert hij de machthebbers tot rede te brengen en raakt zo steeds meer in het conflict betrokken. Tegelijkertijd wil de magistraat zich het liefst terugtrekken in zijn eigen wereld, waarin hij de klassieken leest en een vergeten taal bestudeert. Als hij een erotische relatie krijgt met een van de slachtoffers van het overheidsgeweld - een door de martelingen van haar ondervragers kreupel en blind geworden meisje - voelt hij zich toch geroepen tot een wilde actie. Hij komt in de gevangenis terecht en wordt zelf als een barbaar behandeld.

Op subtiele wijze beschrijft Coetzee in de oude man niet simpelweg een bestuurder met een gewetensconflict, maar iemand die heen en weer wordt geslingerd tussen medeplichtigheid, onverschilligheid en verzet.

--

Barbaren zijn woestelingen die enkel aan plunderen en oorlog denken. Alleen: wie is er een barbaar? Het ongekende en onbeminde volk dat probeert te overleven of het gecultiveerde eigen volk dat angstvallend zich probeert af te schermen van invloeden van buitenuit. Twee volkeren die - mits een kleine inspanning - in een soort harmonie naast elkaar kunnen bestaan. Maar is die bereidheid er wel? Wat gebeurt er als de centrale regering beslist dat het tijd is voor actie? Dat kleine, niets zeggende overtredingen van barbaren op brutale wijze bestraft dienen te worden? Voor je het weet worden mensen gefolterd en trekt een troep soldaten ten oorlog. En uiteindelijk is iedereen slechter af dan voorheen. Kijk maar naar wat er in Israel gebeurt. Of dichter bij huis...

'Wachten op de barbaren' is een universeel verhaal over apartheid, angst voor het onbekende en eigenbelang. Het beschrijft gevaarlijke, al om tegenwoordige angsten en opvattingen. "Wij zijn de goeien, de anderen slecht." Maar: is dit wel zo? en: wat gebeurt er met de enkeling die dit in vraag durft te stellen?

De commentaren zijn gesloten.